Υπάρχει ένα μέρος του εαυτού μας που θα θελε να ξαναγεννηθεί, να γίνει κάτι παραπάνω απ αυτό που είναι και να αγαπηθεί χωρίς όρια. Αυτό συμβαίνει όταν έχουμε ξεχάσει ένα μικρό κομμάτι που υπάρχει μέσα μας απ την πρώτη μας ανάσα κ είναι αυτό της ευγνωμοσύνης, για όλα όσα μας χαρίστηκαν απλόχερα, όσο μικρά κ αν φαντάζουν στα μάτια μας.."

Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2009

...τα "θέλω" και τα ¨πρέπει"....

Οι μέρες έφταναν... Λες και ήξερε τι θα συμβεί.
Κλείστηκε στον εαυτό του.
Προσπάθησε να απλουστεύσει τα πράγματα. Μάταια!!!



Ίσως γιατί άλλα ήθελε και αλλά έπρεπε. Ίσως γιατί ένιωσε ότι αξίζει πολύ περισσότερα. Ίσως επειδή απλά του άρεσε εκεί …


Το πιο κοινωνικό άτομο, το πειραχτήρι της παρέας, κλείστηκε στον εαυτό του! Ήθελε να τον προετοιμάσει. Λες και ήξερε τι θα συμβεί…


Οι μέρες έφτασαν…. Έγιναν όλα όπως έπρεπε.


Πολλές φορές ξυπνούσε τα βράδια και κοιτούσε τα μισομαζεμένα πράγματα. Στα σκοτεινά…


Κάθε πρωί λειτουργούσε σαν να ήταν η τελευταία μέρα εκεί. Τι όμορφα που ήταν! Τόσο λίγο διάστημα μα τόσες αναμνήσεις!


Του ζητούσαν να ρίξει μια ματιά σε όλα αυτά που ο ίδιος δημιούργησε. Σε όλα αυτά που κόπιασε και προσπάθησε για να γίνουν πράξη. «Ρίξε μια ματιά». «Δες τι έκανες!!! Το έχεις συνειδητοποιήσει???»


Η απάντηση πάντα… σιωπή!


Υπάρχει μεγαλύτερη καταξίωση???


Εκατοντάδες αθώα μάτια που κοιτούσαν με απορία... «Θα μείνετε???»


Άνθρωποι άγνωστοι, στο δρόμο στην καφετέρια στο ταχυδρομείο… παντού!!! «φεύγετε???»


Άνθρωποι γνωστοί ,συνάδελφοι και προϊστάμενοι… «Μείνε!!!»


Η απάντηση πάντα… σιωπή!


Υπάρχει μεγαλύτερη καταξίωση από αυτό???


Το έδαφος χανόταν κάτω απ τα πόδια του. Ήθελε να φωνάξει μα απ το στόμα του δεν έβγαινε ήχος. Οι λέξεις μαχαίρια… Τα συναισθήματα δεν περιγράφονται.. «Έτσι πρέπει!!!»


Είδε ανθρώπους «να συνωμοτούν» για να του απονείμουν τιμητική πλακέτα. Αρνήθηκε! Δεν χρειαζόταν κάτι τέτοιο… του αρκούσαν όλα τα άλλα….


Είδε ανθρώπους που τους ήξερε ελάχιστα να δακρύζουν…


Ανθρώπους να κάνουν ταξίδι ολόκληρο απλά για να τον χαιρετίσουν…


Ανθρώπους να του «τάζουν». Να του προσφέρουν τόσο απλόχερα… « Μείνε!» «Μόνο μείνε!!!»


Είδε ανθρώπους να τον ξεπροβοδίζουν έως ότου οι ρόδες του αεροπλάνου να ξεκολλήσουν απ το έδαφος... Το «αντίο» ήταν τόσο μεγάλη λέξη!!!
Μόνο σιωπή!!! Μια σιωπή που σε ξεκουφαίνει!!!






Πόσο δύσκολο να ταυτιστούν τα «θέλω» και τα «πρέπει»!!!!

Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου 2009

Καλη σχολικη χρονια σε ολους.

Θυμήσου δάσκαλε


Θυμήσου γιατί έγινες δάσκαλος. Γιατί στα 18 σου διάλεξες αυτόν τον δρόμο

Θυμήσου, δάσκαλε, όλα όσα ξέρεις καλύτερα από μένα. Όλα όσα η ζωή, η ρουτίνα, η μιζέρια συνωμοτούν να ξεχάσεις.

Θυμήσου το χαμόγελο. Κανένα παιδί δεν μπορεί να αντισταθεί σ ένα χαμόγελο Μην μπαίνεις στην τάξη με μούτρα. Ναι , έχεις και συ προβλήματα. Ο άνθρωπος σου , ο σπιτονοικοκύρης σου, η πεθερά σου. Έχεις δίκιο. Όμως το δίκιο σου μην το ξεσπάς στο παιδί. Δεν φταίει το παιδί.

Θυμήσου τα μπράβο. Πες το με την καρδία σου ένα μπράβο μπορεί να είναι πιο καλό από όλα τα" διδακτέα "μαζί.

Επίσης άλλο "κάνω παρατήρηση" κι άλλο" ξεφτιλίζω" . Ποτέ μην ξεφτιλίζεις ένα παιδί μπροστά στους συμμαθητές του. Ποτέ μην ειρωνεύεσαι, μην σαρκάζεις, μην γελοιοποιείς εκ του ασφαλούς κάποιον που δεν μπορεί να σου απαντήσει. Είσαι μεγάλος, είσαι ετοιμόλογος, είσαι από θέση ισχύος. Μη χρησιμοποιείς αυτά τα όπλα. Ποτέ. Πάνω από μαθήματα, πάνω από οτιδήποτε, το σημαντικότερο για ένα παιδί είναι η αξιοπρέπεια του μπροστά στους συμμαθητές του.

Έχεις στα χεριά σου ένα κάκιστο βιβλίο. Καλείσαι να το διδάξεις. Ξέχνα το . Όσο μπορείς. Ξέχνα το και θυμήσου την ουσία. Η ουσία περνά στα παιδιά

Άνθρωπος είσαι, κάποιους μαθητές σου τους γουστάρεις περισσότερο από κάποιους άλλους. Μην το δείχνεις. Το ξέρω , δεν προφταίνεις, είσαι κουρασμένος, έχεις να διορθώσεις και πενήντα ανορθόγραφες εκθέσεις-αλλα ψαξτο καλύτερα. Μπορεί το σπαστικό με τα γυαλακια στο πίσω θρανίο, που μοιάζει να αδιαφορεί να είναι απλά ντροπαλό. Πιο ανασφαλές..

Τα παιδιά έχουν ελαττώματα Το ίδιο και συ. Η διαφορά είναι ότι εσύ είσαι ενήλικας.

Τα παιδιά βαριούνται στο μάθημα. Θα ήθελαν να είναι οπουδήποτε αλλού εκτός από μια αίθουσα φουλ στα ημίτονα και στους Βουλγαροκτονους. Το ίδιο και συ. Η διαφορά είναι το ότι εσύ είσαι ενήλικας....

Τα παιδιά δεν έχουν μόνο υποχρεώσεις . Έχουν και δικαιώματα. Άσχετο αν εμείς οι μεγάλοι, επειδή δεν μας συμφέρει, φροντίζουμε επιμελώς να τους υποκρύπτουμε το γεγονός.

Και τελικα, φιλε δασκαλε

Τα παιδιά θέλουν να σε γνωρίσουν . Τα παιδιά ΘΕΛΟΥΝ να σε αγαπήσουν. Μπορείς να τα βοηθήσεις, να σταθείς δίπλα τους. Μπορείς να δώσεις σχήμα στο παρόν, το μέλλον τους, στη ζωή τους ολόκληρη. Φτάνει να τους δώσεις μια ευκαιρία.

Να τους απλώσεις το χέρι. Φτάνει να θυμηθείς γιατί έγινες δάσκαλος , δάσκαλε.

Εσύ Δάσκαλε είσαι αυτός που είσαι μέσα στο λάκκο των λεόντων να παλέψεις, με βιβλία που μπερδεύουν ακόμα και σένα τον ίδιο όχι μόνο τα παιδιά , με συνθήκες που κάθε άλλο παρά μπορούν να σου αφήσουν το περιθώριο να θυμάσαι ,με τραγικές ελλείψεις σε αίθουσες και προσωπικό με όλα αυτά που πνίγουν τις καλές σου διαθέσεις.

Γι αυτό είμαι ευγνώμων δάσκαλε που θυμάσαι, που παλεύεις

και που δεν το βάζεις κάτω σαν ένας Δον Κιχώτης, που μοιάζει να παλεύει με το ανέφικτο αλλά συνεχίζει

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΔΥΝΑΜΗ Σε όλους δάσκαλους καθηγητές μαθητές και σπουδαστές

Και μην ξεχνάτε…. Η γνώση είναι δύναμη γι αυτό κρατήστε την γερά στα χέρια σας καθώς το μέλλον μας από εσάς εξαρτάται.

Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου 2009

Οι πρώην κι εσύ...

Τελικά τον/ την μισείς ή τον/ την αγαπάς;


Δεν έχεις ξεκαθαρίσει μάλλον τι γίνεται μες στο μυαλό σου για να μπερδεύεσαι τόσο. Υπάρχουν φορές που σου λείπει και πιάνεις τον εαυτό σου να τον/ την αναζητά ...αλλά δε θέλεις κατά βάθος. Σε πλήγωσε και δεν αξίζει να είναι μαζί σου. Σε άφησε μόνο-η και έφυγε με άλλη-ο. Τότε γιατί υπάρχει ακόμα μέσα σου;

Τι αισθάνεσαι για τον/ την πρώην σου;

Νιώθεις το μεγάλο crush μαζί του/ της ακόμα και τώρα που έχει περάσει καιρός; Ή απλά έχεις μια εκδίκηση μέσα σου που θέλεις να βγει;

Απάντησε ειλικρινά στις παρακάτω ερωτήσεις στον εαυτό σου σκεπτόμενος–η ένα συγκεκριμένο πρόσωπο που πλέον δεν είναι μαζί σου και δες τα αποτελέσματα.

1. Όταν σκέφτεσαι εκείνον/ εκείνη νιώθεις:

α. έρωτα/ αγάπη ακόμα

β. τίποτα

γ. αηδία /μίσος


2. Σου είχε πει ψέματα για κάτι σοβαρό και το έμαθες. Πως αντέδρασες;

α. τον/ την συγχώρεσα

β. νευρίασα λίγο αλλά οκ

γ. σκοτωθήκαμε/ χωρίσαμε


3. Πως νιώθεις πλέον όταν ακούς το όνομα του/ της;

α. όμορφα

β. δε το ακούω

γ. δε θέλω να το ακούω


4. Μαθαίνεις νέα του/ της από τρίτο πρόσωπο;

α. αρκετά συχνά

β. αν τύχει

γ. δε θέλω να ξέρω τίποτα


5. Αν μάθαινες πως είναι στο νοσοκομείο σοβαρά τι θα έκανες;

α. θα πήγαινα εννοείται

β. θα έστελνα λουλούδια και ευχές/ τίποτα

γ. θα μάθαινα καθημερινά εάν είναι καλά από κάποιον τρίτο


6. Κάποιος σου λέει πως βρήκε άλλον/ άλλη. Τι νιώθεις;

α. πίκρα/ σφίξιμο στο στομάχι

β. ούτε κρύο, ούτε ζέστη

γ. θέλω να τον/ την σκοτώσω


7. Τυχαία τον/ την συναντάς στο δρόμο...

α. του/ της μιλάς αλλά η καρδιά σου πάει να σπάσει

β. του/ της μιλάς σα να μη τρέχει τίποτα

γ. τον/ την κοιτάς με έντονο βλέμμα και φεύγεις


8. Μαθαίνεις ότι παντρεύεται. Εσύ;

α. χαίρεσαι που βρήκε κάποιον να τον/ την αγαπάει περισσότερο

β. πας στο γάμο να ευχηθείς

γ. θα ήθελες πολύ να τους τα διαλύσεις όλα


9. Οι αναμνήσεις που έχουν μείνει από τη σχέση σας είναι;

α. όμορφες

β. αδιάφορες

γ. πικρές


10. Θα ήθελες να τον/ την εκδικηθείς ποτέ;

α. δε νομίζω

β. όχι

γ. ναι



Περισσότερα α Αγάπη

Μπορεί και να περίμενες άλλη απάντηση αλλά αυτό που πραγματικά νιώθεις είναι αγάπη για το πρόσωπο αυτό. Μέσα σου θα ήθελες να είστε ακόμα μαζί και νοσταλγείς πράγματα και καλές καταστάσεις που είχατε περάσει. Όλα τα βλέπεις σαν τραγικές συμπτώσεις. Έχεις καλές και κακές αναμνήσεις αλλά δε μπορείς να κρατήσεις κακία στο πρόσωπο αυτό. Μαθαίνεις νέα του/ της από ενδιαφέρον. Θα τριγυρνά μάλλον για πάντα στο μυαλό σου όπου και με όποιον/ όποια είσαι.

Περισσότερα β Αδιαφορία

Εάν έχεις δώσει περισσότερες από 5 β απαντήσεις εε εντάξει δε σε νοιάζει και πολύ για εκείνον/ εκείνη. Τον/ την έχεις ξεπεράσει θα έλεγα. Ό,τι σκέφτεσαι πλέον είναι μόνο αναμνήσεις που υπάρχουν. Όταν αναφέρεσαι στο πρόσωπο του/ της δεν νιώθεις έντονα συναισθήματα να σε κατακλύζουν. Αν μάθαινες πως παντρεύεται μπορεί και να πήγαινες στο γάμο του/ της σαν φίλος/ φίλη. Άνετα μπορείς να προχωρήσεις σε κάτι καινούριο στη ζωή σου.

Περισσότερα γ Μίσος

Στην πραγματικότητα δεν είναι μίσος αυτό που νιώθεις. Είναι μια απωθημένη «αγάπη». Θέλεις να πονέσει και εκείνος/ εκείνη όπως πονάς ακόμα εσύ. Θέλεις να τον/ την εκδικηθείς γιατί μέσα σου θα ήθελες να είστε ακόμα μαζί και να μην έχουν συμβεί κάποιες καταστάσεις. Τον/ την σκέφτεσαι συχνά και δε μπορείς να προχωρήσεις σε κάτι άλλο όσο κι αν το προσπαθείς. Για να το ξεπεράσεις θέλει πολύ χρόνο. Μέχρι τότε όλοι οι στίχοι των καψουροτράγουδων (Γονίδης – Με πειράζει κτλ..!) θα στον/ στην θυμίζουν.



Περί αισθημάτων...

Η αγάπη και το μίσος είναι αισθήματα.

Τα πιο δυνατά από όλα στο κόσμο.

Η αδιαφορία πάλι δεν είναι. Αρκετοί μπλέκονται στο να ξεχωρίσουν τις παραπάνω έννοιες και να τις κατατάξουν σωστά στο μυαλό τους.

Όταν λοιπόν κάποιος τρέφει μίσος για το πρώην άλλο του μισό, τρέφει ακόμα αισθήματα για εκείνο όπως κι αν μεταφράζονται αυτά.

Όσο κι αν δε το δέχεται. Όσοι πιστεύουν σε αυτό που λέει πως αν μισείς κάποιον κατά βάθος τον αγαπάς δεν κάνουν και πολύ λάθος. Η αγάπη μπορεί να τραπεί σε μίσος εύκολα και το ίδιο εύκολα πάλι σε αγάπη.


Αν ρωτήσεις μια κοπέλα που χώρισε πρόσφατα με τον αγαπημένο της επειδή εκείνος την απάτησε για παράδειγμα, τι αισθάνεται και σου απαντήσει πως τον μισεί θανάσιμα και θέλει να τον σκοτώσει στο ξύλο τότε αυτό είναι η αγάπη που έτρεφε μέχρι πριν μάθει και που με τις καταστάσεις μετατράπηκε στο ακριβώς αντίθετο συναίσθημα. Αν σου απαντήσει πως αδιαφορεί πλήρως για εκείνον και ας πάει στο καλό τότε τα αισθήματα της ή έσβησαν εντελώς από μέσα της ή απλά δεν υπήρχαν ποτέ.

Η αγάπη και το μίσος συναντούνται μιας και είναι αντίθετα αλλά είναι ταυτόχρονα και τα δύο αισθήματα... Να το θυμάστε!

Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου 2009

ΟΙ 15 ΚΑΛΥΤΕΡΕΣ ΑΤΑΚΕΣ ΤΟΥ ΑΡΚΑ!

1. ΠΡΟΣΠΑΘΩ ΝΑ ΒΓΩ ΑΠΟ ΤΟ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ, ΑΛΛΑ ΔΕ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΘΥΜΗΘΩ ΑΠΟ ΠΟΥ ΜΠΗΚΑ.




2. ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΗ ΕΙΝΑΙ Η ΤΕΧΝΗ ΝΑ ΚΟΥΡΑΖΕΣΑΙ ΤΙΣ ΩΡΕΣ ΑΝΑΠΑΥΣΗΣ.



3. H ΠΕΙΡΑ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΧΤΕΝΑ ΠΟΥ ΤΗΝ ΑΠΟΚΤΑΣ ΟΤΑΝ ΕΙΣΑΙ ΠΙΑ ΦΑΛΑΚΡΟΣ!



4. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΙΝΑΙ 4 ΛΥΚΟΙ ΚΑΙ 1 ΠΡΟΒΑΤΟ ΝΑ ΨΗΦΙΖΟΥΝ ΓΙΑ ΦΑΓΗΤΟ.



5. ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΠΩΣ ΞΕΡΟΥΝ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΕΚΝΕΥΡΙΖΟΥΝ ΕΜΑΣ ΠΟΥ ΤΑ ΞΕΡΟΥΜΕ.



6. ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΓΙΑ ΤΟ ΒΗΧΑ ΕΙΝΑΙ Η ΦΑΣΟΛΑΔΑ. ΜΕΤΑ ΘΑ ΦΟΒΑΣΑΙ ΝΑ ΒΗΞΕΙΣ



7. Η ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΕΡΔΙΣΕΙ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΗΛΙΘΙΟΤΗΤΑ.



8. Η ΖΩΗ ΧΩΡΙΖΕΤΑΙ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΦΑΣΕΙΣ: ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ, ΠΕΡΙΣΥΛΛΟΓΗ, ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ. ΞΕΚΙΝΑΣ ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙΣ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΗΓΕΙΣ ΝΑ ΑΛΛΑΖΕΙΣ ΚΑΝΑΛΙΑ.



9. ΤΗ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΟΥ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΟΛΑ. ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΛΛΕΣ ΑΠΟ ΚΑΤΩ.



10. ΜΕΓΑΛΟΦΥΪΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΠΟΥ ΣΕ ΜΙΑ ΠΑΡΑΛΙΑ ΓΥΜΝΙΣΤΩΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΘΥΜΑΤΑΙ ΦΑΤΣΕΣ.



11. ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΗΛΙΘΙΩΝ ΕΙΝΑΙ ΤΑΞΙΚΗ. ΕΤΣΙ ΕΝΑΣ ΗΛΙΘΙΟΣ ΠΛΟΥΣΙΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΠΛΟΥΣΙΟΣ ΕΝΩ ΕΝΑΣ ΗΛΙΘΙΟΣ ΦΤΩΧΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΛΑ ΗΛΙΘΙΟΣ.



12. Η ΤΥΧΗ ΧΤΥΠΑΕΙ ΤΗΝ ΠΟΡΤΑ ΣΟΥ ΜΟΝΟ ΜΙΑ ΦΟΡΑ, ΑΛΛΑ Η ΑΤΥΧΙΑ ΕΧΕΙ ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΥΠΟΜΟΝΗ.



13. ΕΧΩ ΔΙΑΒΑΣΕΙ ΤΟΣΑ ΠΟΛΛΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΤΟ ΠΟΥ ΑΠΟΦΑΣΙΣΑ ΝΑ ΚΟΨΩ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΜΑ.



14. Η ΦΙΛΟΔΟΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΤΥΧΙΑΣ.



15. ΚΑΝΤΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΟ ΝΕΡΟ: ΠΛΥΘΕΙΤΕ ΜΑΖΙ ΜΕ ΕΝΑ ΦΙΛΟ!!

Το λογιστηριο του σωματος

Από όσο μπορώ να θυμούμαι, πάντα μου άρεσαν οι αριθμοί και όλες εκείνες οι έννοιες που μπορούν να εκφράζονται και να παριστάνονται με αυτούς. Αλλά και όλες οι μαθηματικές αλλά και οι απλές αριθμητικές πράξεις και υπολογισμοί, απλοί και περίπλοκοι: Κάποτε, όταν ακόμα φοιτούσα στο Γυμνάσιο πολλά χρόνια πριν από την εποχή των ηλεκτρονικών υπολογιστών είχα αγοράσει ένα «λογιστικό κανόνα» (slide rule), ο οποίος είχε πράγματι δεινοπαθήσει στα χέρια μου.


Τον χειριζόμουνα με τις ώρες, όχι μονάχα για να με διευκολύνει στη λύση των προβλημάτων στα μαθηματικά, την άλγεβρα ή την τριγωνομετρία, αλλά και τον υπολογισμό των πιο απίθανων μεγεθών που ήταν δυνατό να φανταστώ, και σας ορκίζομαι ότι φανταζόμουνα πολλά πάρα πολλά πιθανά και απίθανα πράγματα που απαιτούσαν τον άμεσο υπολογισμό τους, τις περισσότερες φορές αρκετά περίπλοκο και μπερδεμένο! Βέβαια ποτέ μου δεν διανοήθηκα να μιμηθώ τους λογίους του Βυζαντίου, οι οποίοι, ακόμα και λίγες μόνο μέρες πριν από την άλωση της Πόλης, διεξήγαγαν ατέρμονες, θυελλώδεις συζητήσεις για την ανεύρεση του καλύτερου τρόπου για τον υπολογισμό του αριθμού των αγγέλων που μπορούν να χωράνε όρθιοι σε κεφαλή καρφίτσας! Προσπάθησα όμως να υπολογίσω τον αριθμό των ατόμων μετάλλου που αποτελούν αυτή την καρφίτσα!

Αυτή η μανία της αριθμοδιερεύνησης δεν με εγκατέλειψε ποτέ. Σήμερα δε, με την έλευση πρώτα των ηλεκτρονικών υπολογιστών τσέπης και στη συνέχεια με την εμφάνιση των αντίστοιχων υπολογιστών γραφείου, μπορώ να πω ότι μάλλον ενισχύθηκε και επεκτάθηκε σε καινούργιες διαστάσεις και σε πολλαπλά επίπεδα. Η μαγεία της αριθμητικής διερεύνησης και της μαθηματικής έκφρασης των πάντων με γοητεύει πολύ περισσότερο από το οποιοδήποτε ποίημα του Καβάφη, είτε και του οποιουδήποτε Νομπελίστα ποιητή Έλληνα είτε ξένου!

Αυτά αναλογίζομαι σήμερα καθώς ξεφυλλίζω ένα κείμενο που ετοίμασα πριν από είκοσι ή και περισσότερα χρόνια, και που τυχαία ανακάλυψα στο συρτάρι μου. Από ό,τι βλέπω, πρόκειται για μια σύντομη ανασκόπηση που ανακοινώθηκε σε Συνέδριο Ιατρικής Εταιρείας, με θέμα: «Η Φυσιολογία της Θρέψης και οι μεταβολές της με την πρόοδο της ηλικίας.» Ορισμένα αποσπάσματα από αυτό το κείμενο όπως αυτά που ακολουθούν είναι ενδεικτικά αυτής της αριθμολαγνείας που με ταλαιπωρεί!

1. Με ένα απλό υπολογισμό καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι, σε μια ολόκληρη ζωή, διάρκειας 70 περίπου ετών, ο μέσος άνθρωπος χρησιμοποιεί την ενέργεια που αντιστοιχεί σε 60 περίπου εκατομμύρια μεγάλες θερμίδες (60.000.000 kcal).

2. Από αυτά τα 60 εκατομμύρια kcal, μόνο τα 20% , δηλαδή τα 12 εκατομμύρια kcal χρησιμοποιούντα για την απόδοση ωφέλιμου χημικού και μηχανικού έργου, ενώ τα υπόλοιπα αποδίδονται ευθύς εξαρχής με τη μορφή της θερμότητας και θεωρούνται ως απώλεια για τον οργανισμό. Παρά ταύτα, σημαντικό μέρος από αυτή τη θερμότητα χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση των θερμορυθμιστικών αναγκών του ατόμου και έτσι, απ αυτή την άποψη, αυτό το ποσό της ενέργειας δεν πάει όλο χαμένο.

3. Η ενέργεια αυτή θεωρητικά θα μπορούσε να είχε προέλθει από την καύση 15 περίπου τόνων σακχάρου (δηλαδή 15.000 κιλά), είτε 6,5 τόνων λίπους (δηλαδή 6.500 κιλά).

4. Γι αυτή την καύση απαιτούνται 16 περίπου τόνοι οξυγόνου, παράγονται δε 22 τόνοι διοξειδίου του άνθρακα και 9 περίπου τόνοι νερού.

5. Για την πρόσληψη του οξυγόνου αυτού από την ατμόσφαιρα επιτελούνται κάπου 555 εκατομμύρια εισπνοές (και άλλες τόσες εκπνοές), με τις οποίες διακινούνται μέσα από τους πνεύμονες κάπου 520 εκατομμύρια λίτρα αέρα.

6. Εκτός από τους υδατάνθρακες και τα λίπη, βασική σημασία ενέχει και η διακίνηση του αζώτου, που αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για τη δομή του λευκώματος των κυττάρων και των εξωκυτταρικών στοιχείων. Σε ολόκληρη τη διάρκεια της ζωής του μέσου ανθρώπου, προσλαμβάνονται περίπου 350 κιλά αζώτου (κατά κύριο λόγο με τη μορφή του λευκώματος κάπου 2,5 τόνοι, δηλαδή 2.500 κιλά). Τελικά αυτό το άζωτο αποβάλλεται, κατά κύριο λόγο, με τη μορφή της ουρίας κάπου 750 κιλά.

7. Από τα μεταλλικά στοιχεία διακινούνται επί μια ολόκληρη ζωή από το σώμα μας περί τα 30 ως 60 γραμμάρια σιδήρου και από τα ανόργανα άλατα περί τα 300 kg χλωριούχου νατρίου και, σε μικρότερες ποσότητες, άλατα καλίου, ασβεστίου, μαγνησίου, φωσφόρου, χαλκού, κλπ.

8. Όσον αφορά το νερό, εκτός από τους 9 τόνους νερού που παράγονται με τις καύσεις, προσλαμβάνονται, και βέβαια αποβάλλονται με τα ούρα, τον ιδρώτα, την άδηλη διαπνοή, τα δάκρυα, καθώς και με τον εκπνεόμενο αέρα, άλλοι 60 περίπου τόνοι νερού (δηλαδή άλλα 60.000 λίτρα).

9. Το ανθρώπινο ον αρχίζει τη ζωή του σαν ένα μόνο κύτταρο το γονιμοποιημένο ωάριο και με τις αλλεπάλληλες διαιρέσεις του και την παράλληλη διαφοροποίηση των κυττάρων που προκύπτουν με αυτό τον τρόπο, διαμορφώνεται μέσα στη μήτρα σε ανθρώπινο έμβρυο, που τελικά γεννιέται με ένα βάρος 3-4 κιλών, και με αριθμό κυττάρων που ανέρχεται σε μερικές δεκάδες τρισεκατομμύρια.

10. Αρκετά ενωρίς, κατά την εμβρυογένεση, παρατηρείται, παράλληλα με τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων, και καταστροφή μεγάλου αριθμού κυττάρων. Η καταστροφή όμως αυτή, για σημαντικό χρονικό διάστημα υπολείπεται της παραγωγής, με αποτέλεσμα τη συνεχή αύξηση του αριθμού των κυττάρων από τα οποία αποτελείται το σώμα. Έτσι, κάποτε φτάνουμε στην πλήρη ανάπτυξη του σώματος, με τον αριθμό των κυττάρων που το αποτελούν να φτάνουν γύρω στα εκατό τρισεκατομμύρια (100.000.000.000.000, αριθμός που είναι 20.000 φορές μεγαλύτερος από ολόκληρο τον σημερινό ανθρώπινο πληθυσμό της υφηλίου!).

11. Όλα αυτά τα κύτταρα, μαζί με τις εξωκυττάριες ουσίες, τα εξωκυτταρικά στοιχεία του σκελετού και το εξωκυττάριο υγρό, μας δίνουν ένα βάρος σώματος, που συνήθως κυμαίνεται γύρω στα 50 ως 80 Kg. Βέβαια υπάρχουν και οι περιπτώσεις που αυτό το βάρος ξεπερνά τα 100, τα 120, είτε ακόμα και τα 200 κιλά!. Αλλά τότε τον λόγο πρέπει να τον έχουν οι διάφορες Υπηρεσίες που στοχεύουν στην αντιμετώπιση της εκτροπής και την αποκατάσταση της τάξης, της ευπρέπειας και της φυσιολογικής λειτουργίας του συστήματος.

12. Εννοείται ότι ο πολλαπλασιασμός και η καταστροφή των κυττάρων ποτέ δεν αναστέλλονται, αλλά συνεχίζονται με καταπληκτικό ρυθμό, σε όλη τη διάρκεια της ζωής. Πράγματι, η καταστροφή των κυττάρων συνεχίζεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής με ρυθμό 6 ως 8 εκατομμύρια κύτταρα ανά δευτερόλεπτο!

13. Από αυτά, όλα σχεδόν αντικαθίστανται με αντίστοιχη παραγωγή νέων κυττάρων, με ρυθμό που για αρκετά χρόνια βαίνει παράλληλα με την καταστροφή, με σημαντικές όμως ενδιαφέρουσες εξαιρέσεις:

α) Τα νευρικά κύτταρα που καταστρέφονται τυχαία ή και κατόπιν προγραμματισμού δεν αντικαθίστανται. Έτσι, ο αριθμός των νευρικών κυττάρων του νευρικού συστήματος, που κατά τη γέννηση ανέρχεται σε 30 περίπου δισεκατομμύρια κύτταρα, φθίνει συνεχώς σε ολόκληρη τη διάρκεια της ζωής μας.

β) Επίσης, οι λειτουργικές μονάδες των νεφρών (οι νεφρώνες), για άγνωστο λόγο, λιγοστεύουν με την πρόοδο της ηλικίας. Πράγματι, κατά τη γέννηση, ο αριθμός των νεφρώνων, και στους δυο νεφρούς, είναι κάτι παραπάνω από δυο εκατομμύρια. Ο αριθμός αυτός περιορίζεται συνεχώς και έτσι, σε φυσιολογικό άτομο γύρω στα 80 του χρόνια, δεν υπερβαίνει τις 300.000 !

14. Εάν ληφθεί υπόψη το γεγονός αυτό της αέναης καταστροφής και της αναπαραγωγής των κυττάρων από τα οποία αποτελείται το σώμα μας, υπολογίζεται ότι στη συγκρότηση του ανθρωπίνου όντος, για μια ολόκληρη ζωή, συμμετέχουν κάπου 12 τετράκις εκατομμύρια κύτταρα (12.000.000.000.000.000, αριθμός που είναι 2.400.000 φορές μεγαλύτερος από ολόκληρο το σημερινό πληθυσμό της υφηλίου!)

15. Για τη διακίνηση των θρεπτικών ουσιών που προσλαμβάνονται με την τροφή από τον αυλό του εντέρου προς το αίμα, απορροφούνται από το πρώτο προς το δεύτερο, μέσα από το εντερικό επιθήλιο, σε ολόκληρη τη ζωή μας, γύρω στις 250.000 λίτρα νερού (δηλαδή 250 τόνοι).

16. Η καρδιά μας, σε ολόκληρη τη ζωή μας αντλεί κάπου 150 εκατομμύρια λίτρα αίματος προς την αορτή και από εκεί σε ολόκληρο το σώμα, και βέβαια άλλα τόσα προς τους πνεύμονες. Με αυτό τον τρόπο μεταφέρονται, σε όλα τα κύτταρα του σώματος, όλα τα θρεπτικά συστατικά, και γενικότερα όλες οι χρήσιμες ουσίες, και παραλαμβάνονται από εκεί όλες οι άχρηστες ουσίες για την τελική απομάκρυνσή τους από το σώμα. Αυτή η ποσότητα αίματος, δηλαδή τα 300 εκατομμύρια λίτρα μας κάνουν 300.000 μετρικούς τόνους, δηλαδή όγκο ίσο με τη χωρητικότητα ενός σύγχρονου γιγαντιαίου σούπερ τάνκερ!

17. Για την αποβολή των άχρηστων και επιβλαβών ουσιών από τον οργανισμό, οι νεφροί μας επεξεργάζονται, σε ολόκληρη τη ζωή μας, γύρω στα 4.500.000 λίτρα διηθήματος πλάσματος αίματος, από τα οποία τελικά παράγουν και αποβάλλουν κάπου 40.000 λίτρα ούρα (δηλαδή 40 μετρικούς τόνους).

Αυτά αποτελούν ένα πολύ περιορισμένο τμήμα των αδρών λογιστικών του σώματος, που έχουν σχέση με τη Φυσιολογία της Θρέψης και της διατήρησης της Ομοιόστασης. Ελπίζω αυτή η παρουσίαση να πέτυχε να σας δώσει μια, έστω και αμυδρή εικόνα του μεγαλείου της μηχανής που λέγεται ανθρώπινο σώμα

Βασική κατηγοριοποίηση των θρεπτικών συστατικών

Οι βιταμίνες


Οι βιταμίνες είναι βασικές οργανικές ουσίες που χρειάζονται σε μικρές ποσότητες στον ανθρώπινο οργανισμό για να γίνουν ειδικές μεταβολικές διεργασίες.
Ονομάζονται και συμπληρωματικές θρεπτικές ουσίες επειδή δεν παρέχουν ενέργεια. Η παρατεταμένη ανεπαρκής πρόσληψη συγκεκριμένων βιταμινών μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές.
Οι βιταμίνες διακρίνονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες. Αυτές είναι οι υδατοδιαλυτές και λιποδιαλυτές βιταμίνες.
Στις υδατοδιαλυτές ανήκουν αυτές που μπορούν να διαλύονται και να μεταφέρονται σε νερό. Αυτές είναι η βιταμίνη C και οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β (θειαμίνη, νιασίνη, πυριδοξίνη, παντοθενικό οξύ, φυλλικό οξύ και βιοτίνη). Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι ότι δεν έχουν την δυνατότητα αποθήκευσης στον ανθρώπινο οργανισμό, με συνέπεια τα συμπτώματα έλλειψης να παρουσιάζονται σε μικρό χρονικό διάστημα.
Στις λιποδιαλυτές ανήκουν αυτές που διαλύονται μόνο σε λίπος και μεταφέρονται συνδεδεμένες με λιπαρά οξέα. Σε αυτές ανήκουν η βιταμίνη Α, η βιταμίνη D, η βιταμίνη Ε και η βιταμίνη Κ. Αυτές, σε αντίθεση με τις υδατοδιαλυτές, μπορούν και αποθηκεύονται στο ήπαρ και στα λιποκύτταρα του λιπώδους ιστού, με αποτέλεσμα τα συμπτώματα έλλειψης να καθυστερούν να εμφανισθούν.
Επιγραμματικά, οι βιταμίνες εμπλέκονται στην πήξη του αίματος, στην όραση, στην νευρομυϊκή λειτουργία, στην καλή εμφάνιση του δέρματος, σε οστικές λειτουργίες, στον σχηματισμό κυτταρικών μεμβρανών, στην αναπαραγωγή, στον σχηματισμό ορισμένων ορμονών και στην απελευθέρωση ενέργειας.
Πίνακας Βιταμινών
Βιτ. Α ή ρετινόλη

Πηγές Σπανάκι, μαρούλι, καρότα, αυγά, συκώτι, γάλα, γιαούρτι, τυρί, βούτυρο

Που βοηθά Ανάπτυξη- αναπαραγωγή, όραση, δέρμα, αντικαρκινική δράση

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Δερματικές παθήσεις, διαταραχές στην όραση

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Πονοκέφαλος, εμετοί, τριχόπτωση, δερματικές παθήσεις



Βιτ. Β1 ή θειαμίνη

Πηγές Γάλα, αυγά, συκώτι, όσπρια, μαύρο ψωμί, δημητριακά

Που βοηθά Μεταβολισμός Υδατανθράκων, βοηθάει στην καλή λειτουργία των νεύρων

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Διαταραχή μεταβολισμού υδατανθράκων, μπέρι - μπέρι, ανορεξία, δυσκοιλιότητα, αδυναμία

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Τοξική σε μεγάλες δόσεις



Βιτ. Β2 ή ριβοφλαβίνη

Πηγές Γάλα, συκώτι, αυγά, όσπρια, δημητριακά

Που βοηθά Μεταβολισμός υδατανθράκων, καλή λειτουργία των νεύρων

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Επιπεφυκίτιδες, Δερματικές παθήσεις, Αδυναμία

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Τοξική σε μεγάλες δόσεις



Βιτ. B3

Πηγές Αυγά, γάλα, συκώτι, μοσχάρι, κοτόπουλο, όσπρια

Που βοηθά Μεταβολισμός υδατανθράκων, καλή λειτουργία των νεύρων

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Πελλάγρα, επιγαστρικές και νευρικές διαταραχές, στοματίτιδα, γλωσσίτιδα

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Μεταβολικές διαταραχές, Τοξική σε μεγάλες δόσεις



Βιτ. B6 ή πυριδοξίνη

Πηγές Μοσχάρι, συκώτι, όσπρια, αυγά, δημητριακά

Που βοηθά Μεταβολισμός λιπών και πρωτεϊνών, σχηματισμός αιμοσφαιρίνης

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Νεφρολιθίαση, νευρικές παθήσεις, σπασμοί, γαστρεντερικές διαταραχές

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Τοξική σε μεγάλες δόσεις



Παντοθενικό οξύ

Πηγές Μοσχάρι, συκώτι, όσπρια, αυγά, δημητριακά

Που βοηθά Μεταβολισμός λιπών, υδατανθράκων και πρωτεϊνών

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Μεταβολικές διαταραχές

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Τοξική σε μεγάλες δόσεις



Φυλλικό οξύ

Πηγές Μοσχάρι, συκώτι, όσπρια, δημητριακά αυγά

Που βοηθά Σχηματισμός ερυθρών αιμοσφαιρίων, νευρικές και αναπαραγωγικές διαταραχές

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Μεταβολικές διαταραχές, Μεγαλοβλαστική αναιμία, Γαστρεντερικά προβλήματα

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Τοξική σε μεγάλες δόσεις



Βιοτίνη

Πηγές Αυγά, συκώτι, μοσχάρι, δημητριακά

Που βοηθά Μεταβολισμός λιπών και υδατανθράκων

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Διαταραχές στο μεταβολισμό υδατανθράκων και λιπών

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Τοξική σε μεγάλες δόσεις



Χολίνη

Πηγές Αυγά, συκώτι, όσπρια, δημητριακά

Που βοηθά Προστασία ήπατος, μεταβίβαση νευρικών ερεθισμάτων

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Λιπώδες ήπαρ, μειωμένη ανάπτυξη

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Τοξική σε μεγάλες δόσεις. Ναυτία, ίλιγγοι, διαρροϊκές κενώσεις



Β12 ή Κυανοκοβαλαμίνη

Πηγές Γάλα, συκώτι, αυγά, μοσχάρι, κοτόπουλο, ψάρια

Που βοηθά Μεταβολισμός υδατανθράκων, πρωτεϊνών και λιπών, σχηματισμός ερυθρών αιμοσφαιρίων

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Διαταραχές στο νευρικό σύστημα, κακοήθης αναιμία

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Τοξική σε μεγάλες δόσεις



Βιτ. C ή Ασκορβικό Οξύ

Πηγές Πορτοκάλια, λεμόνια, ντομάτες, πιπεριές, φρούτα γενικά

Που βοηθά Ανάπτυξη, άμυνα, διατήρηση ζωής, αντικαρκινική δράση

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Σκορβούτο

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Νεφρικές διαταραχές



Βιτ. D ή Χοληκαλσιφερόλη

Πηγές Αυγά, γάλα, τυρί, γιαούρτι, βούτυρο, συκώτι

Που βοηθά Σχηματισμός οστών και δοντιών, μεταβολισμός ασβεστίου και φωσφόρου

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Ραχίτιδα, οστεομαλάκυνση, διαταραχές μεταβολισμού

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Πονοκέφαλοι, εμετοί, διάρροιες, Υπερασβεστιαιμία



Βιτ. Ε ή Τοκοφερόλη

Πηγές Ελαιόλαδο, ψωμί, δημητριακά, αυγά, κρέας, συκώτι

Που βοηθά Παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων, αντιοξειδωτικές ιδιότητες, αντικαρκινική δράση

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Καταστροφή ερυθρών αιμοσφαιρίων, σεξουαλικές διαταραχές

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Δηλητηριάσεις



Βιτ. Κ ή Κινόνη

Πηγές Δημητριακά, φρούτα, σπανάκι, κάλιο

Που βοηθά Πήξη του αίματος

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Αιμορραγίες, διαταραχές στην πήξη του αίματος

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Μικρές ανεπιθύμητες παρενέργειες



Οι πρωτεΐνες

Οι πρωτεΐνες ανευρίσκονται σε όλους τους ζώντες ιστούς και ο ρόλος τους συνίσταται κύρια στην ανάπτυξη των ιστών και την αποκατάσταση των ιστικών βλαβών. Δομικά μοιάζουν με τους υδατάνθρακες καθώς κάθε μόριο τους σχηματίζεται κυρίως από άτομα άνθρακα, οξυγόνου και υδρογόνου. Η κύρια διαφορά τους είναι ότι περιέχουν και άτομα αζώτου, θείου, φωσφόρου και σιδήρου.
Οι βασικές τους δομικές μονάδες είναι τα αμινοξέα. Αυτά συνδέονται μεταξύ τους με πεπτιδικούς δεσμούς και ανάλογα με το είδος τους σχηματίζουν διάφορα πολυπεπτίδια, τις πρωτεΐνες. Τα αμινοξέα είναι είκοσι, όμως ο ανθρώπινος οργανισμός χρειάζεται απαραίτητα τα 9 από αυτά, αφού δεν μπορεί να τα συνθέσει. Αυτά καλούνται απαραίτητα αμινοξέα και είναι η ιστιδίνη, η λευκίνη, η ισολευκίνη, η λυσίνη, η μεθειονίνη, η φαινυλαλανίνη, η θρεονίνη, η τρυπτοφάνη και η βαλίνη. Τα υπόλοιπα αμινοξέα μπορούν να παρασκευασθούν στον ανθρώπινο οργανισμό και καλούνται μη απαραίτητα αμινοξέα.
Πηγές υψηλής ποιότητας (περιέχουν όλο το φάσμα των απαραίτητων αμινοξέων) πρωτεϊνών είναι τα αυγά, το γάλα, το κρέας, το ψάρι και τα πουλερικά. Επιμέρους τροφικές πηγές πρωτεϊνών μέσης ποιότητας είναι η σόγια, τα γαλακτοκομικά, το ρύζι, τα δημητριακά, τα όσπρια, το ψωμί, η πατάτα κ.α. Αυτές οι πηγές με κατάλληλους συνδυασμούς μπορούν να αποδώσουν πρωτεΐνη υψηλής ποιότητας. Παραδείγματα τέτοιων συνδυασμών είναι τα φασόλια με το ρύζι, ο αρακάς με το καλαμπόκι, το ψωμί με τις φακές, οι πατάτες με το γάλα, τα δημητριακά με το γάλα κ.α.
Η συνιστώμενη πρόσληψη για ενήλικες είναι 1 γραμμάριο πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους ημερησίως (1γρ/kg). Η μεγαλύτερη κατανάλωση δεν φαίνεται να έχει κανένα θετικό αποτέλεσμα ακόμα και σε αθλητές. Μεγαλύτερες ποσότητες μπορεί να χρειαστούν μόνο σε άτομα που ασχολούνται με αθλήματα δύναμης και επιβάρυνσης σε επίπεδο πρωταθλητισμού ή αυτά που ασκούνται πού έντονα. Έτσι οι επιπλέον ποσότητες πρωτεΐνης απαμινόνωνται, μετατρέπονται σε λίπος και αποθηκεύονται για μελλοντική παραγωγή ενέργειας. Ακόμα θα πρέπει να προσθέσουμε ότι η αυξημένη κατανάλωση πρωτεΐνης μπορεί να επιβαρύνει την λειτουργία των νεφρών και του ήπατος.
Οι υδατάνθρακες


Είναι ουσίες που σχηματίζονται από την συνένωση ατόμων άνθρακα, υδρογόνου και οξυγόνου. Ο γενικός τους χημικός τύπος είναι (CH2O)n. Χρησιμοποιούνται σαν ενεργειακές ουσίες στα μυϊκά κύτταρα, αφού μετατραπούν στην απλούστερη μορφή τους, την γλυκόζη.
Μορφές υδατανθράκων που βρίσκουμε στα τρόφιμα είναι οι μονοσακχαρίτες, οι δισακχαρίτες και οι πολυσακχαρίτες. Η διαφορά τους έγκειται στην χημική τους δομή. Οι μονοσακχαρίτες αποτελούνται από ένα απλό μόριο σακχάρου, οι δισακχαρίτες από δύο μόρια σακχάρου ενωμένα μεταξύ τους και οι πολυσακχαρίτες από περισσότερα των δύο μόρια σακχάρου, επίσης ενωμένα μεταξύ τους. Η διάσπαση όλων των σύνθετων υδατανθράκων ξεκινάει στην στοματική κοιλότητα, υπό την επίδραση της πτυαλίνης του σάλιου και συνεχίζεται στο λεπτό έντερο υπό την δράση άλλων ενζύμων. Τελική μορφή είναι οι μονοσακχαρίτες ή οι δισακχαρίτες, οι οποίοι από τα αιμοφόρα αγγεία των εντερικών λαχνών. Μετά την απορρόφηση, όλα τα σάκχαρα μετατρέπονται σε γλυκόζη στο ήπαρ. Η γλυκόζη αρχικά κυκλοφορεί στο αίμα. Στην συνέχεια μπορεί είτε να χρησιμοποιηθεί άμεσα από τα κύτταρα για την παραγωγή ενέργειας, είτε να αποθηκευθεί στους μύες και το ήπαρ με την μορφή γλυκογόνου, είτε να μετατραπεί σε λίπος και να αποθηκευθεί για μελλοντική παραγωγή ενέργειας.
Το ποσοστό των υδατανθράκων που πρέπει να περιέχονται στο ημερήσιο διαιτολόγιο κάθε ανθρώπου, εκτός από τα άτομα που πάσχουν από συγκεκριμένες ασθένειες, είναι το 50 - 55 % επί του συνόλου της προσλαμβανόμενης ενέργειας.
Το μεγαλύτερο μέρος αυτών, θα πρέπει να καλύπτεται από πολυσακχαρίτες, αφού τα τρόφιμα στα οποία περιέχονται, παρέχουν και άλλα θρεπτικά συστατικά, όπως βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Ακόμα η πέψη και η απορρόφηση των πολυσακχαριτών λαμβάνει περισσότερο χρόνο, με αποτέλεσμα να αποφεύγεται η απότομη αύξηση της συγκέντρωσης της γλυκόζης στο αίμα. Αντίθετα τα απλά σάκχαρα αυξάνουν απότομα την συγκέντρωση της γλυκόζης στο αίμα και υποχρεώνουν τον οργανισμό σε εντατική προσπάθεια ρύθμισης της. Επίσης η αυξημένη κατανάλωση απλών σακχάρων έχει συσχετισθεί με την δημιουργία παχυσαρκίας, αφού τα τρόφιμα στα οποία περιέχονται είναι υψηλής θερμιδικής αξίας.
Βασικές πηγές υδατανθράκων είναι τα δημητριακά, το ψωμί, τα ζυμαρικά, τα όσπρια, τα λαχανικά, τα φρούτα (περιέχουν πολυσακχαρίτες), τα γαλακτοκομικά (περιέχουν κυρίως τον δισακχαρίτη γαλακτόζη) και τα γλυκά (απλά σάκχαρα).




Τα λίπη

Τα λίπη αποθηκεύονται στον οργανισμό με την μορφή των τριγλυκεριδίων. Το μόριο των τριγλυκεριδίων αποτελείται από δύο διαφορετικά συμπλέγματα ατόμων. Το πρώτοτμήμα είναι η γλυκερόλη και το δεύτερο είναι τρία συμπλέγματα ανθρακικών αλυσίδων συνδεδεμένα με το μόριο της γλυκερόλης. Οι ανθρακικές αυτές αλυσίδες καλούνται λιπαρά οξέα.
Αυτά διακρίνονται σε κορεσμένα, μονοακόρεστα και πολυακόρεστα, ανάλογα με την χημική τους δομή. Ακόμα υπάρχουν τα σύμπλοκα λίπη, τα οποία σχηματίζονται στον ανθρώπινο οργανισμό, με την συνένωση τριγλυκεριδίων, φωσφολιπιδίων ή χοληστερόλης με πρωτεΐνες. Οι λιποπρωτεΐνες είναι ενώσεις υψηλής σπουδαιότητας για τον ανθρώπινο οργανισμό, αφού αποτελούν τον κύριο τρόπο μεταφοράς των λιπιδίων διαμέσου της κυκλοφορίας του αίματος.
Οι βασικές λειτουργίες των λιπιδίων είναι :
• Η παραγωγή και αποθήκευση ενέργειας. Το λίπος είναι η ιδανική πρώτη ύλη για παραγωγή ενέργειας, αφού για κάθεγραμμάριο αποδίδει 9 kcal, σε αντίθεση με τους υδατάνθρακες και τις πρωτεΐνες που αποδίδουν 4 kcal.
• Προσφέρει προστασία σε διάφορα ζωτικά όργανα όπως είναι η καρδιά, το ήπαρ, οι νεφροί, ο σπλήνας, ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός. Επίσης μονώνει των οργανισμό, μειώνοντας έτσι την απώλεια θερμότητας με αποτέλεσμα την αύξηση της αντοχής του κάθε ατόμου στις αυξομειώσεις της θερμοκρασίας και ιδιαίτερα στο ψύχος.
• Βοηθούν στην μεταφορά των λιποδιαλυτών βιταμινών Α, Ε, D, και Κ.
• Βοηθούν στην καταστολή της πείνας. Λόγω της χημικής τους δομής καθυστερείται η κένωση του στομάχου μέχρι και 3,5 ώρες μετά την πέψη. Η παραμονή του λίπους στην κοιλότητα του στομάχου έχει ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση των φαινομένων της πείνας.
Η συνιστώμενη πρόσληψη λίπους είναι περίπου το 30% επί του συνόλου της προσλαμβανόμενης ενέργειας.
Η πρόσληψη των κορεσμένων λιπών δεν θα πρέπει να ξεπερνά το 10%, ενώ σε άτομα με υψηλά επίπεδα λιπιδίων στο αίμα το 7%. Τα πολυακόρεστα θα πρέπει να καλύπτουν το 10% και τα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα το υπόλοιπο ποσοστό. Όσον αφορά την χοληστερόλη, η Αμερικάνικη Καρδιολογική εταιρεία συνιστά ότι το μέγιστο ημερήσιο ποσό πρόσληψης δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 300 mg. Για άτομα με υψηλά επίπεδα χοληστερόλης το ημερήσιο ποσό πρόσληψης κυμαίνεται από 150-200 mg.
Βασικές πηγές είναι τα ζωικά και φυτικά λίπη και έλαια, το κρέας, το ψάρι, το δέρμα των πουλερικών και τα γαλακτοκομικά. Πιο συγκεκριμένα, οι σημαντικότερες πηγές κορεσμένων λιπαρών οξέων είναι κυρίως τα ζωικά τρόφιμα και τα τηγανισμένα φαγητά, μονοακόρεστων λιπαρών οξέων το ελαιόλαδο και πολυακόρεστων τα λιπαρά ψάρια.



Μέταλλα & ιχνοστοιχεία

Τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία απαντώνται ελεύθερα στην φύση, κυρίως σε νερά ποταμών, λιμνών, ωκεανών και στην επιφάνεια της γης. Οι καλλίτερες πηγές είναι τα προϊόντα ζώων.
Ο ρόλος τους στον ανθρώπινο οργανισμό είναι τριπλός.
• Είναι δομικά στοιχεία των οστών και των δοντιών.
• Έχουν λειτουργικό ρόλο στην διατήρηση φυσιολογικού καρδιακού ρυθμού, της μυϊκής συσταλτικότητας, της νευρικής αγωγιμότητας και στην οξεοβασική ισορροπία του σώματος.
• Παίζουν ρυθμιστικό ρόλο στον κυτταρικό μεταβολισμό και αποτελούν τμήμα των ενζύμων και των ορμονών που τροποποιούν και ρυθμίζουν την κυτταρική δραστηριότητα.
Τα πιο σημαντικά ιχνοστοιχεία είναι το νάτριο, το κάλιο, το ασβέστιο, ο φώσφορος, το μαγνήσιο, το θείο και το χλώριο. Δευτερεύοντα, λόγω της ποσότητας που χρειάζεται ο ανθρώπινος οργανισμός και όχι λόγω των λειτουργιών στις οποίες εμπλέκονται είναι ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος, ο χαλκός, το σελήνιο, το ιώδιο, το φθόριο, το μολυβδένιο και το μαγγάνιο.
Πίνακας Ιχνοστοιχείων

Ασβέστιο

Πηγές Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα

Που βοηθά Σχηματισμός οστών και δοντιών ευκολία καταγμάτων

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Οστεοπόρωση

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Υπερασβεστιαιμία



Φώσφορος

Πηγές Γάλα, δημητριακά, κρέας, συκώτι, ψάρια, αυγά

Που βοηθά Σχηματισμός οστών και δοντιών, όραση

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Διαταραχές οράσεως

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Δηλητηριάσεις



Σίδηρος

Πηγές Συκώτι, κρέας, όσπρια, σπανάκι

Που βοηθά Σύνθεση αιμοσφαιρίνης

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Σιδηροπενική αναιμία

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Ηπατικά προβλήματα, αρθρίτιδα, σπάνια σακχαρώδης διαβήτης



Νάτριο

Πηγές Θαλασσινά, λαχανικά, όσπρια, αλάτι

Που βοηθά Υδατική και Οξεοβασική ισορροπία του οργανισμού, σύνθεση αίματος, μεταβίβαση νευρικής διέγερσης

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Κατάπτωση και μυϊκές κράμπες

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Υπέρταση



Κάλιο

Πηγές Κρέας, δημητριακά, λαχανικά, γάλα

Που βοηθά Μεταβολισμός υδατανθράκων και πρωτεϊνών, διατήρηση οξεοβασικής ισορροπίας του οργανισμού

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Καρδιακές αρρυθμίες, μυϊκοί πόνοι, κόπωση και κράμπες

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Καρδιακές αρρυθμίες



Χλώριο

Πηγές Αλάτι και θαλασσινά προϊόντα

Που βοηθά Ηλεκτρολυτική ισορροπία του οργανισμού, πέψη

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Διαταραχές στην πέψη, ηλεκτρολυτικές διαταραχές

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Δηλητηριάσεις



Ιώδιο

Πηγές Ιωδιούχο αλάτι, θαλασσινά προϊόντα

Που βοηθά Απαραίτητο συστατικό της θυροξίνης

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Βρογχοκήλη, υποθυρεοειδισμός

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Υπερθυρεοειδισμός



Μαγνήσιο

Πηγές Δημητριακά, όσπρια, γάλα, πράσινα λαχανικά

Που βοηθά Απαραίτητο στοιχείο του μεταβολισμού

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Κόπωση και μυϊκές κράμπες

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Δηλητηριάσεις



Σελήνιο

Πηγές Όσπρια και θαλασσινά προϊόντα. Αντικαρκινικές λειτουργίες

Που βοηθά Μεταβολισμός Καρκίνος

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Καρδιοαγγειακά νοσήματα

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Δηλητηριάσεις



Ψευδάργυρος

Πηγές Όσπρια, θαλασσινά, κρέας, συκώτι

Που βοηθά Ανάπτυξη σώματος και όρχεων

Ανεπάρκεια: τι προκαλεί Καθυστερημένη ανάπτυξη, δερματίτιδα, ατροφία όρχεων, φαλάκρα

Τοξικότητα από Υπέρμετρες δόσεις Γαστρίτιδα, παγκρεατίτιδα, αναιμία, σακχαρώδης διαβήτης




Νερό & Καλή φυσική κατάσταση


Όλοι γνωρίζουμε ότι το νερό αποτελεί βασικό στοιχείο της ζωής. Αλλά οι περισσότεροι από εμάς δεν γνωρίζουμε το ζωτικό ρόλο που παίζει για κάθε όργανο και λειτουργία των οργανισμών. Το νερό κάνει πολύ περισσότερα από το να συντηρεί τη ζωή. Στην πραγματικότητα μπορεί να βελτιώσει την υγεία μας, τη φυσική μας κατάσταση, ακόμη και την εμφάνισή μας. Θα μάθετε περισσότερα για το πόσο σημαντικό είναι να πίνουμε νερό καθώς θα διαβάζετε αυτή την ενότητα.

Το νερό

Κάθε κύτταρο του οργανισμού μας αποτελείται σε μεγάλο ποσοστό από νερό. Συνολικά τα 2/3 του σώματός μας είναι νερό. Το νερό αποτελεί ακόμα το 90% του αίματός μας. Το νερό στο αίμα μεταφέρει τα θρεπτικά συστατικά στους ιστούς και απομακρύνει τις άχρηστες ουσίες. Συντελεί επίσης στη διατήρηση της φυσιολογικής θερμοκρασίας του σώματος. Το νερό βοηθά ακόμη στην πέψη της τροφής, όπως και στην καλή λειτουργία όλων των οργάνων του σώματος.

Άπεπτες φυτικές ίνες

Παρά το γεγονός ότι δεν έχουν θρεπτική αξία, παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατροφή μας, γιατί επηρεάζουν τη λειτουργία ολόκληρου του πεπτικού σωλήνα και ιδιαίτερα του παχέος εντέρου. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα ερευνών που έγιναν σε χώρες, όπου η δίαιτα των κατοίκων τους περιέχει μεγάλες ποσότητες από φυτικές ίνες (π.χ. χώρες της Αφρικής), ασθένειες, όπως ο καρκίνος του παχέος εντέρου, η αρτηριοσκλήρωση, η δυσκοιλιότητα, η χολολιθίαση, η παχυσαρκία κ.ά. εμφανίζονται πολύ πιο σπάνια απ’ ότι σε χώρες όπου η δίαιτα είναι φτωχή σε φυτικές ίνες (π.χ. δυτικές χώρες). Τρόφιμα πλούσια σε άπεπτες φυτικές ίνες είναι τα πράσινα χορταρικά, τα δημητριακά, τα φρούτα (κυρίως όταν τα τρώμε με τη φλούδα) και τα όσπρια.